Κουτσουράς

Ο Κουτσουράς είναι παραθαλάσσιο χωριό του νομού Λασιθίου, ανατολικά της Ιεράπετρας, στο οποίο διαμένουν 818 κάτοικοι με βάση την απογραφή πληθυσμού του 2001. Είναι η έδρα της Δημοτικής ενότητας Μακρύ Γιαλού του δήμου Ιεράπετρας. Η απόστασή του από την πόλη του Αγίου Νικολάου είναι 58 χιλιόμετρα, από την Ιεράπετρα 22 χιλιόμετρα και από τη Σητεία 37. Οι κάτοικοι ασχολούνται κυρίως με τη γεωργία (καλλιέργεια πρώιμων κηπευτικών, ελαιοκομία) και δευτερευόντως με τουριστικά επαγγέλματα.

Στον Κουτσουρά μπορεί κανείς να δει το άλσος του Απηγανιά, με υποδομή για φιλοξενία συναυλιών και ποικίλων πολιτιστικών εκδηλώσεων. Από το άλσος ξεκινά ένα φαράγγι, το οποίο έπειτα από διαδρομή μισής ώρας, καταλήγει σε ένα εκκλησάκι. Η παραλία έχει σκούρο σταχτί βότσαλο και είναι βραβευμένη με γαλάζιες σημαίες από την Ευρωπαϊκή Ένωση.

Στο χωριό υπάρχει νηπιαγωγείο, εξαθέσιο Δημοτικό Σχολείο, Γυμνάσιο και Λύκειο, παιδικός σταθμός, ΚΕΠ, αγροτικό ιατρείο, ταχυδρομείο, φαρμακείο, αστυνομικός σταθμός, γήπεδο και γεωργικός συνεταιρισμός, με την επωνυμία “Φοίνικας”. Από άποψη αθλητισμού, στο χωριό δραστηριοποιούνται δύο ανδρικές (ΑΟΣΚ, Λιβυκός) και μία γυναικεία ομάδες ποδοσφαίρου . Από αυτές, ο Αθλητικός Όμιλος Σταυροχωρίου- Κουτσουρά (ΑΟΣΚ) αγωνίζεται στην Α΄ Ερασιτεχνική Κατηγορία.

Το χωριό οφείλει την ονομασία του, σύμφωνα με την επικρατέστερη εκδοχή από τα κούτσουρα, τα οποία προήλθαν από την κοπή των πεύκων, που γινόταν στην περιοχή με σκοπό τη συστηματική καλλιέργεια. Άλλη παρεμφερής εκδοχή αναφέρει ότι τα επιφανειακά ύδατα μετέφεραν ξύλα (κούτσουρα) από τα γύρω ορεινά μέρη στον κάμπο του Κουτσουρά.

Οι κάτοικοι του χωριού εγκαταστάθηκαν στον οικισμό γύρω στο 1950, προερχόμενοι από τα γύρω ορεινά χωριά και κυρίως από το Σταυροχώρι. Ο κύριος ναός του χωριού είναι της Αγίας Ειρήνης, ενώ πολιούχος άγιος είναι ο Άγιος Αντώνιος. Μάλιστα, θρυλείται ότι την ημέρα της εορτής του εν λόγω Αγίου, στα χρόνια της Τουρκοκρατίας, οι Τούρκοι αποπειράθηκαν να σκοτώσουν τους κατοίκους. Αυτοί κλείστηκαν αρχικά στο ναό και έπειτα από τις δεήσεις τους, το ιερό της εκκλησίας σχίστηκε στα δύο και με τον τρόπο αυτό κατάφεραν να σωθούν.

Ο Κουτσουράς αναγνωρίστηκε ως οικισμός το 1961, όταν εντάχθηκε στην κοινότητα Σταυροχωρίου, της οποίας έγινε έδρα το 1984. Με τη δημιουργία του δήμου Μακρύ Γιαλού το 1997, ο Κουτσουράς ορίστηκε έδρα του δήμου. Με το πρόγραμμα Καλλικράτης, εντάχθηκε στο δήμο Ιεράπετρας.